Lista kandydatów
Po rozmowie kwalifikacyjnej czteroosobowy zespół, który prowadzi postępowanie, sporządza listę kandydatów i przedstawia ją kierownikowi jednostki (§ 17 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania kwalifikacyjnego do służby w SCS, Dz.U. 2021 poz. 1943). Na listę trafiają osoby, które z rozmowy uzyskały co najmniej 4,5 punktu. Lista zawiera imiona i nazwiska, wyniki ze wszystkich etapów i informację o kwalifikacjach dodatkowych, jeżeli ogłoszenie je wymieniało.
Kolejność na liście zależy wyłącznie od liczby punktów z rozmowy (§ 17 ust. 7). Spośród osób z listy zespół rekomenduje kandydatów do służby i wskazuje komórkę, w której będą ją pełnić (§ 17 ust. 6).
Kierownik jednostki, czyli w izbie dyrektor izby administracji skarbowej (art. 145 ust. 1 ustawy o KAS), zatwierdza listę i bierze przy tym pod uwagę potrzeby kadrowe jednostki (§ 18 ust. 1). O wskazaniu na liście zawiadamia się kandydata e-mailem albo telefonicznie, a gdy nie ma ani telefonu, ani e-maila, pisemnie (§ 6).
Wyniki postępowania nie są publikowane. Informacje o wynikach, o kandydatach i o nawiązaniu stosunku służbowego nie podlegają upowszechnianiu ani udostępnianiu (art. 152 ust. 2 ustawy).
Komisja lekarska podległa MSWiA
Rekomendowany kandydat jest kierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (§ 18 ust. 2). Ustawa o KAS mówi o tym w dwóch miejscach: zdolność fizyczną i psychiczną ustalają te komisje (art. 153 ust. 3), a orzekają one na podstawie ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi spraw wewnętrznych (art. 207 ust. 1). Wzór skierowania określa osobne rozporządzenie (art. 207 ust. 9).
W SCS nie ma alternatywy w postaci lekarza medycyny pracy na tym etapie. To różnica wobec Służby Więziennej, gdzie ustawa dopuszcza także lekarzy służby medycyny pracy. Medycyna pracy pojawia się w SCS dopiero po orzeczeniu komisji: izba w Białymstoku informuje, że po orzeczeniu kandydat idzie na badania wstępne, a potem do mianowania.
Na podstawie czego orzeka komisja
Komisja korzysta z wykazu chorób i ułomności z rozporządzenia z 13 kwietnia 2017 r. (t.j. Dz.U. 2026 poz. 675), wydanego na podstawie art. 207 ust. 8 ustawy. Wykaz ma dwie kolumny kategorii:
| Kolumna | Dla kogo | Oznaczenia |
|---|---|---|
| 4 | kandydaci do służby | Z albo N |
| 5 | funkcjonariusze | A, B albo C |
Rozporządzenie nie zawiera legendy liter. Z kontekstu (kandydat jest albo zdolny, albo niezdolny) czytamy Z jako „zdolny", N jako „niezdolny", ale to nasza interpretacja.
Przykład z działu „Budowa ciała": nadwagę i otyłość kwalifikuje się według wskaźnika BMI. Nadwaga to BMI powyżej 25 do 30 u mężczyzn i powyżej 24 do 30 u kobiet, otyłość to BMI powyżej 30 do 40, a najwyższy punkt to BMI powyżej 40 (§ 1 wykazu, objaśnienia). Przy dwóch pierwszych punktach w kolumnie kandydatów stoi Z. Przy trzecim punkcie plik tekstu jednolitego jest nieczytelny (w kolumnie kandydatów nakładają się dwie litery), dlatego nie podajemy dla niego kategorii.
Inny przykład z objaśnień: kandydaci po leczeniu onkologicznym mogą być kwalifikowani jako zdolni po upływie 5 lat od udokumentowanego zakończenia leczenia (objaśnienia do § 64 pkt 2 wykazu).
Badanie psychofizjologiczne, czyli poligraf
Kandydat do komórki, w której wykonuje się czynności z art. 113-133 ustawy o KAS, jest kierowany dodatkowo na badanie psychofizjologiczne (art. 153 ust. 2 ustawy; § 18 ust. 3 rozporządzenia). Chodzi m.in. o czynności operacyjno-rozpoznawcze i uprawnienia z art. 133, takie jak zatrzymywanie i przeszukiwanie osób.
Czym jest to badanie, opisuje rozporządzenie o badaniach funkcjonariuszy (t.j. Dz.U. 2022 poz. 379): obejmuje rejestrowanie specyficznych zmian reakcji psychofizjologicznych, „w szczególności z wykorzystaniem poligrafu" (§ 6 ust. 1). U osoby przewidzianej do czynności specjalnych służy m.in. weryfikacji danych podanych przy ubieganiu się o przyjęcie i ocenie, czy spełnia wymóg nieposzlakowanej opinii (§ 6 ust. 2 pkt 2).
Do służby przyjmuje się kandydatów, którzy mają orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej oraz pozytywną opinię z badania psychofizjologicznego, jeżeli je przeprowadzono (§ 18 ust. 4).
Zaświadczenie lekarskie a komisja - dwie różne rzeczy
Kandydaci często mylą dwa dokumenty. Zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do udziału w teście sprawności (§ 15 ust. 1) wystawia zwykły lekarz, najwcześniej 30 dni przed testem, i dotyczy tylko tego, czy możesz bezpiecznie wykonać trzy ćwiczenia. Orzeczenie komisji lekarskiej (§ 18 ust. 2) dotyczy zdolności do służby w ogóle i wydaje je komisja podległa ministrowi spraw wewnętrznych na podstawie wykazu chorób i ułomności. Pierwszy dokument nie zastępuje drugiego, a zaliczony test sprawności nie przesądza o orzeczeniu.
Komisja lekarska po przyjęciu
Kontakt z komisją nie kończy się na naborze. Funkcjonariusza można skierować do komisji z urzędu albo na jego wniosek, żeby ustalić stan zdrowia, zdolność do służby i związek chorób ze służbą, a z urzędu także po to, by sprawdzić prawidłowość zwolnień lekarskich (art. 207 ust. 2 ustawy). Funkcjonariusz musi poddać się badaniom zleconym przez komisję, w tym specjalistycznym i psychologicznym (art. 207 ust. 3). Jeżeli badania nie wystarczą do orzeczenia, może zostać skierowany na obserwację w podmiocie leczniczym, ale tylko za zgodą (art. 207 ust. 4). Skierowanie wydaje kierownik jednostki, a koszty badań pokrywa budżet państwa (art. 207 ust. 5-6).
Lista rezerwowa
Rozporządzenie przewiduje cztery sytuacje, w których kierownik jednostki może przyjąć kandydata z kolejnego miejsca na liście (§ 19):
- kandydat z orzeczeniem o zdolności zrezygnował,
- kandydat z orzeczeniem przestał spełniać wymogi z art. 151 ustawy,
- przyjęty funkcjonariusz został zwolniony ze służby w ciągu 12 miesięcy od przyjęcia,
- kandydat nie zgłosił się do służby w ciągu 6 miesięcy od zawiadomienia o wskazaniu na liście.
Dla osoby z dalszego miejsca te przepisy mają praktyczny sens: wskazanie na liście bez przyjęcia nie musi oznaczać końca. Do kandydata z rezerwy stosuje się te same kroki co do pierwszego, czyli komisję lekarską i ewentualne badanie psychofizjologiczne (§ 19 zdanie ostatnie w zw. z § 18 ust. 2-4).
Drugi start bez powtarzania testów
Jeżeli zostałeś wskazany na liście, ale nie przyjęto cię do służby, i w ciągu 12 miesięcy od zawiadomienia o wskazaniu startujesz ponownie w tej samej jednostce KAS, nie przechodzisz drugi raz testu wiedzy, testu sprawności ani testu psychologicznego i kompetencyjnego (§ 20 w zw. z art. 153 ust. 1 pkt 2-4 ustawy). Rozmowy kwalifikacyjnej ten przepis nie wymienia.
Zwolnienie działa tylko w tej samej jednostce. W innej izbie przechodzisz postępowanie od początku, z zastrzeżeniem ogólnej zasady 12 miesięcy dla testu psychologicznego i kompetencyjnego (§ 13 ust. 3, § 16 ust. 3).
Co dzieje się z dokumentami
| Sytuacja | Kiedy dokumenty są niszczone | Przepis |
|---|---|---|
| postępowanie zakończone, kandydat nie trafił na listę | po 3 miesiącach od zawiadomienia o zakończeniu postępowania | § 21 ust. 1 |
| kandydat na liście, ale nieprzyjęty | po 2 latach od zawiadomienia o wskazaniu na liście | § 21 ust. 2 |
Kwestionariusz osobowy nie podlega zwrotowi - mówi o tym jego wzór (załącznik nr 1).
Po przyjęciu
Stosunek służbowy powstaje przez mianowanie na podstawie zgłoszenia się do służby (art. 154 ust. 1). Kierownik jednostki w ciągu 7 dni od mianowania nadaje stopień i określa na piśmie stanowisko, uposażenie i miejsce służby (art. 158 ust. 5). W ciągu 7 dni od przyjęcia dostajesz też informację o uposażeniu, czasie służby, urlopach, szkoleniach i zasadach zwolnienia (art. 158a ust. 1 i 4). Prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania (art. 223 ust. 1).
Gdzie to przećwiczyć
Pytania o listę, komisję i terminy są w bazie pytań o test sprawności, rozmowę i komisję. Co dzieje się po mianowaniu, opisuje artykuł służba przygotowawcza, stopnie i uposażenie, a wcześniejszy etap - test psychologiczny, kompetencyjny i rozmowa.